DISCLAIMER: alhoewel ik mijn uiterste best heb gedaan om alles zo goed mogelijk uit te zoeken en op te schrijven kunnen aan deze pagina geen rechten worden ontleend.
Omdat ik altijd veel vragen krijg over muziekrechten heb ik op deze pagina een aantal zaken op een rij gezet over gebruik en kosten van muziek in audiovisuele producties zoals commercials, films, websites en games. Eén van de vragen die ik vaak krijg:
Klopt het dat muziekfragmenten korter dan ... seconden / maten rechtenvrij zijn?
Het antwoord is nee. Om muziek te mogen gebruiken moet je de rechthebbenden zoals componisten en platenmaatschappij een vergoeding betalen. Je koopt daarmee het recht om hun muziek te mogen gebruiken. Wat je precies moet betalen hangt af van de soorten rechten die je nodig hebt, de soort muziek die je wilt gebruiken en de toepassing waarvoor je de muziek wilt gebruiken. Achtereenvolgens komen daarom aan bod:
Soorten rechten
In Nederland beheert Buma/Stemra de rechten van componisten zoals ik. Alhoewel Buma en Stemra altijd in één adem genoemd worden beheren ze verschillende rechten. Als maker van audiovisuele producties krijg je allereerst met Stemra te maken als je een film wilt maken. Je krijgt vervolgens met Buma te maken als je de film in het openbaar wilt laten horen en zien, bijvoorbeeld op Internet.
Stemra onderscheidt de volgende rechten:
- Eerste vastlegging, ook wel synchronisatierecht genoemd.
Het gaat hier om de rechten die verschuldigd zijn aan de componist voor de samenvoeging van beeld en geluid.
- Fonografische rechten, ook wel opnamerechten genoemd.
Het gaat hier om de rechten die verschuldigd zijn aan de eigenaar van de opnames (meestal een platenmaatschappij) voor het gebruik van bestaande opnames.
- Mechanische reproductierechten, ook wel kopierechten genoemd.
Het gaat hier om de rechten die verschuldigd zijn bij het vervaardigen van kopieën van een productie, bijvoorbeeld op DVD.
Met welke Stemra-rechten je precies te maken krijgt hangt af van de soort muziek en de toepassing ervan.
Buma beheert de uitvoeringsrechten, ook wel vertoningsrechten of openbaarmakingsrechten genoemd.
Buma is vooral bekend vanwege het feit dat je moet betalen voor het ten gehore brengen van muziek (al dan niet bij beeld) in openbare ruimtes zoals winkels, horeca, bioscopen, podia, bedrijven en beurzen. Ook omroepen betalen aan Buma voor het mogen uitzenden van muziek via radio en televisie. Wat veel mensen niet weten is dat je ook met Buma te maken krijgt als je muziek op een Internetpagina gebruikt.
Als je je films op Internet wilt vertonen krijg je als maker van audiovisuele producties dus ook te maken met Buma.
Soorten muziek
Voor het gebruik van muziek in audiovisuele producties heb je de keus uit de volgende drie soorten muziek:
- Library-muziek, ook wel stockmuziek genoemd.
Deze muziek is speciaal gemaakt voor het gebruik in audiovisuele producties. Stemra hanteert voor dit soort muziek standaardtarieven voor synchronisatie- en opnamerechten en je krijgt direct toestemming voor het gebruik ervan. Het lijkt de goedkoopste oplossing, maar dat is maar de vraag als je de uren meetelt die je kwijt bent aan het zoeken van de juiste muziek, en het passend maken ervan. Een ander nadeel is dat het gebruik van library-muziek niet exclusief is. Ook anderen kunnen de muziek in hun producties gebruiken.
- Bestaand (hit-)repertoire.
Het gaat hier om alle muziek die in de winkel of via Internet te koop is. Het voordeel van het gebruik van dit soort muziek is het feest der herkenning. Het is echter vaak (veel) duurder (er zijn geen standaardtarieven voor) en je krijgt niet direct en ook niet altijd toestemming voor het gebruik ervan. De rechthebbenden (componisten en platenmaatschappijen) bepalen van geval tot geval of ze met het aangevraagde gebruik akkoord gaan en welke vergoeding ze daar voor willen ontvangen. In het geval dat de rechthebbende van het opnamerecht (meestal een platenmaatschappij) erg veel geld vraagt of niet akkoord gaat en de rechthebbende het synchronisatierecht (meestal de componist) wel, kun je er voor kiezen om een cover te maken van het nummer dat je wilt gebruiken. Coveren mag namenlijk altijd, hier heb je geen toestemming voor nodig.
- Opdrachtmuziek.
Opdrachtmuziek is voor een productie op maat gecomponeerde muziek door een componist zoals ik. Het voordeel hiervan is dat het uniek en exclusief is en passend wat betreft sfeer en timing. En je kunt gebruik maken van de kennis en ervaring van een vakman waardoor je productie alleen maar beter kan worden. Verder bespaart het je tijd doordat je niet zelf op zoek hoeft te gaan naar de juiste muziek die je ook nog zelf passend moet maken. Je betaalt bij opdrachtmuziek geen synchronisatie- en opnamerechten.
Toepassingen van muziek
Voor verschillende toepassingen gelden verschillende tarieven. Stemra onderscheidt de volgende catagorieën:
- Audiovisuele producties bestemd voor verkoop, verhuur en vertoning in bioscopen, filmhuizen e.d. Hieronder vallen bijvoorbeeld bioscoopfilms, documentaires en games.
- Commercials. Hieronder vallen reclameuitingen op radio en TV, op evenementen op ‘groot-beeldschermen’ en in-store.
- Overige audiovisuele producties. Hieronder vallen onder andere educatieve producties voor onderwijsinstellingen, bedrijfsfilms en in-store producties.
Kosten van muziek
Wat je uiteindelijk moet betalen aan rechten hangt af van met welke rechten je te maken hebt, de soort muziek die je gebruikt en de toepassing ervan:
Kosten synchronisatie-, opname- en kopierechten library-muziek
(Stemra-tarieven 2010, excl. BTW)
|
Synchronisatie + opnamerechten
(per 30 sec) |
Kopierechten
(per kopie) |
bioscoopfilms
documentaires
games |
- Europa (incl. internet): € 60,=
- Wereld (incl. internet): € 100,=
|
- Minimaal € 0,23 per kopie
- Maximaal 3,5% van verkoopprijs excl BTW bij 100% muziek
|
TV-
commercial |
- Benelux (incl. internet): € 900,=
- Europa (incl. internet): € 1200,=
- Wereld (incl. internet): € 1800,=
- Lokaal (incl. internet): € 70,=
- Regionaal (incl. internet): 200,=
- Alleen internet: € 70,=
- Mobiele telefoon: € 70,=
|
Niet
van
toepassing |
Radio-
commercial |
- Benelux (incl. internet): € 450,=
- Europa (incl. internet): € 600,=
- Wereld (incl. internet): € 900,=
- Lokaal (incl. internet): € 35,=
- Regionaal (incl. internet): 100,=
- Alleen internet: € 35,=
- Mobiele telefoon: € 35,=
|
Bioscoop-/
evenement-
commercial |
- Europa (incl. internet): € 300,=
- Wereld (incl. internet): € 600,=
|
In store-
commercial |
- Europa (incl. internet): € 90,=
- Wereld (incl. internet): € 180,=
|
Onderwijs-
producties |
- Europa (incl. internet): € 30,=
- Wereld (incl. internet): € 50,=
- Alleen internet: € 30,=
- Boven 10 min 50% korting
- Boven 20 min 75% korting
|
- Eerste 50 kopieen gratis
- Minder dan 50% muziek: € 0,20
- Meer dan 50% muziek: € 0,23
- Korting bij meer dan 1000 stuks
|
Bedrijfsfilms /
In Store producties |
- Europa (incl. internet): € 60,=
- Wereld (incl. internet): € 100,=
- Alleen internet: € 60,=
- Boven 10 min 50% korting
- Boven 20 min 75% korting
|
Kosten synchronisatie-, opname- en kopierechten bestaand (hit-)repertoire
(Stemra-tarieven 2010, excl. BTW)
|
Synchronisatie + opnamerechten
(per 30 sec) |
Kopierechten
(per kopie) |
bioscoopfilms
documentaires
games |
- Afhankelijk van bekendheid van de muziek, componist, platenmaatschappij, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
|
- Afhankelijk van bekendheid van de muziek, componist, platenmaatschappij, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
|
TV-
commercial |
- Afhankelijk van bekendheid van de muziek, componist, platenmaatschappij, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
|
Niet
van
toepassing |
Radio-
commercial |
Bioscoop-/
evenement-
commercial |
In store-
commercial |
Onderwijs-
producties |
- Benelux (incl. internet): € 72,=
- Europa (incl. internet): € 99,=
- Wereld (incl. internet): afhankelijk van bekendheid van de muziek, componist, platenmaatschappij, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Stemra hanteert een ‘onder voorbehoud lijst’ van werken en opnamen die niet tegen bovenstaande tarieven gebruikt kunnen worden.
|
- Eerste 50 kopieen gratis
- Minder dan 50% muziek: € 0,40
- Meer dan 50% muziek: € 0,46
- Korting bij meer dan 1000 stuks
|
Bedrijfsfilms /
In Store producties |
- Benelux (incl. internet): € 144,=
- Europa (incl. internet): € 198,=
- Wereld (incl. internet): afhankelijk van bekendheid van de muziek, componist, platenmaatschappij, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Stemra hanteert een ‘onder voorbehoud lijst’ van werken en opnamen die niet tegen bovenstaande tarieven gebruikt kunnen worden.
|
Kosten synchronisatie-, opname- en kopierechten opdrachtmuziek
(Stemra-tarieven 2010, excl. BTW)
|
Synchronisatie + opnamerechten
(per 30 sec) |
Kopierechten
(per kopie) |
bioscoopfilms
documentaires
games |
- Afhankelijk van componist, stijl / uitvoering, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Bij hergebruik van de muziek gelden de tarieven voor bestaand (hit-)repertoire
|
- Minimaal € 0,23 per kopie
- Maximaal 3,5% van verkoopprijs excl BTW bij 100% muziek
|
TV-
commercial |
- Afhankelijk van componist, stijl / uitvoering, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
|
Niet
van
toepassing |
Radio-
commercial |
Bioscoop-/
evenement-
commercial |
In store-
commercial |
Onderwijs-
producties |
- Afhankelijk van componist, stijl / uitvoering, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Bij hergebruik van de muziek gelden de tarieven voor library-muziek
|
- Eerste 50 kopieen gratis
- Minder dan 50% muziek: € 0,20
- Meer dan 50% muziek: € 0,23
- Korting bij meer dan 1000 stuks
|
Bedrijfsfilms /
In Store producties |
Kosten vertoningsrechten Internet voor achtergrondmuziek en audiovisuele producties
(Buma-tarieven 2010, excl. BTW)
| gebruiker |
gebruik |
minder dan 10 min muziek |
10 - 90 min muziek |
meer dan 90 min muziek |
bedrijven
stichtingen
particulieren met inkomsten genererende sites |
complete werken
en evt. fragmenten |
€ 780,=/jaar |
€ 1560,=/jaar |
voor elk blok van 90 min geldt het tarief van de kolom 10-90 min |
alleen fragmenten
(korter dan 1:45) |
€ 330,=/jaar |
€ 780,=/jaar |
| particulieren met sites die geen inkomsten genereren |
complete werken
en/of fragmenten |
€ 156,=/jaar |
€ 312,=/jaar |
Handige links
|
Buma/Stemra
Als maker van audiovisuele producties krijg je allereerst met Stemra te maken als je een film wilt maken. Je krijgt vervolgens met Buma te maken als je de film in het openbaar wilt laten horen en zien, bijvoorbeeld op Internet.
Voorbeeld 1: bedrijfsfilm
Een producent van bedrijfsfilms maakt voor een klant een film van 10 minuten voor de Nederlandse markt. Hij gebruikt daarin 6 minuten muziek. Hij levert de klant 250 DVD's met de film.
Bij het gebruik van library-muziek krijgt hij te maken met de volgende kosten (zie ook kosten voor library-muziek):
- Kosten zelf zoeken en editten muziek: aantal uren * eigen uurtarief
- Synchronisatie + opnamerechten: 6 * 2 * 60 = €720,=
- Kopierechten: 200 * 0,23 = €46,=
Bij het gebruik van opdracht-muziek krijgt hij te maken met de volgende kosten (zie ook kosten voor opdracht-muziek):
- Synchronisatie + opnamerechten: afhankelijk van componist, stijl / uitvoering, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Kopierechten: 200 * 0,23 = €46,=
Voorbeeld 2: TV-commercial
Een producent van TV-commercials maakt voor een klant een commercial van 30 seconden die wereldwijd wordt uitgezonden.
Bij het gebruik van library-muziek krijgt hij te maken met de volgende kosten (zie ook kosten voor library-muziek):
- Kosten zelf zoeken en editten muziek: aantal uren * eigen uurtarief
- Synchronisatie + opnamerechten: €1800,=
- Vertoningsrechten: afhankelijk van zenders en aantal uitzendingen
Bij het gebruik van opdracht-muziek krijgt hij te maken met de volgende kosten (zie ook kosten voor opdracht-muziek):
- Synchronisatie + opnamerechten: afhankelijk van componist, stijl / uitvoering, toepassing, verspreidingsgebied, gebruiksduur
- Vertoningsrechten: afhankelijk van zenders en aantal uitzendingen
Voorbeeld 3: portfolio op Internet
Een producent van bedrijfsfilms wil een portfolio van gemaakte films op zijn website laten zien. Het gaat om 20 films van 10 minuten met in elke film ongeveer 6 minuten muziek. Elk stuk muziek is niet langer dan 1 minuut en 45 seconden.
Hij krijgt te maken met de volgende kosten (zie ook kosten vertoningsrechten Internet voor achtergrondmuziek en audiovisuele producties):
- Vertoningsrechten: €780,= per jaar
|
